Je staat aan de kassa van de supermarkt, je kar vol tomaten, paprika en wat mango’s voor de smoothies. De bon tikt aan op 34 euro voor groente en fruit alleen. Je buurvrouw betaalde gisteren op de markt 18 euro voor een even volle boodschappentas. Hetzelfde gezin, dezelfde week, bijna de helft van de prijs. Wat deed zij anders? Ze kocht wat er nu gewoon voorhanden is. En dat is in juni véél.
Halverwege juni: de beste boodschappenmaand begint nu pas echt
Juni is het scharnierpunt. Aardbeien zijn er al een tijdje, maar nu komen de courgettes, de komkommers, de eerste sla en de doperwten er massaal bij. Het aanbod piekt in de volgende weken, en dat betekent één ding: de prijzen dalen. Wie nu zijn boodschappengedrag aanpast, merkt dat direct aan de rekening. Niet in kleine beetjes, maar in tientallen euro’s per maand.
De rekenopzet: eerlijk en concreet
We rekenen met een gezin van vier personen (twee volwassenen, twee kinderen) dat groente en fruit koopt voor zeven avondmaaltijden per week, plus ontbijt en lunch. Dat komt neer op gemiddeld 4 à 5 kilo groente en 3 kilo fruit per week. Als referentie gebruiken we supermarktprijzen aangevuld met marktprijzen in een middelgrote Vlaamse stad. De vergelijking is altijd: wat kost het in seizoen, wat kost het buiten seizoen of als kasvariant?
Week 1 juni: wat kost wat aan de kassa?
Hier wordt het concreet. Deze prijzen zijn representatief voor wat je nu in de winkelrekken ziet:
- Courgette: Belgische seizoenscourgette kost gemiddeld 1,20 euro per kilo. De kasvariant uit Spanje of Nederland buiten het piekseizoen? Zo’n 2,40 euro. Dat is het dubbele.
- Aardbeien: Belgische aardbeien schommelen nu rond 2,50 euro per 500 gram. In maart of april, toen ze uit Marokko of Spanje kwamen, betaalde je makkelijk 3,80 tot 4,20 euro voor dezelfde hoeveelheid.
- Sla (ijsbergsla of kropsla): Lokale sla kost op de markt 0,50 à 0,70 euro per kop. In de supermarkt buiten het seizoen betaal je voor een vergelijkbaar product 1,20 tot 1,50 euro.
- Komkommer: Belgische komkommer in de zomer: rond de 0,60 euro per stuk. Importvariant buiten het seizoen: 1,10 tot 1,40 euro.
- Doperwten (vers of diepvries van oogst): Verse doperwten in het seizoen kosten 2 euro per kilo. Diepvrieserwten van Spaanse teelt buiten het seizoen: vergelijkbaar in prijs, maar zomer is het moment om vers te kopen voor hetzelfde of minder geld.
Alleen al op deze vijf producten, die een gemiddeld gezin wekelijks koopt, scheelt het minstens 6 à 8 euro per week ten opzichte van de niet-seizoensvariant.
Wat kost het als je het níét doet?
Drie keuzes die gezinnen in de zomer onnodig geld kosten:
1. Paprika uit Marokko of buiten het seizoen. Paprika is heerlijk, maar Belgische paprika piekt pas in augustus. In juni koop je nog grotendeels import. Prijs: 2,80 à 3,50 euro per drie stuks. Wie nu wacht tot augustus of kiest voor courgette en komkommer als alternatief, betaalt 40% minder voor hetzelfde gewicht aan groente.
2. Mango in de zomerboodschappen. Mango is altijd import, altijd ver gereisd en kost het hele jaar door 1,80 à 2,50 euro per stuk. Vervang je hem door aardbeien, frambozen of kersen (nu in het seizoen), dan betaal je voor hetzelfde volume fruit minder. Aardbeien kosten nu 5 euro per kilo; mango effectief 6 à 8 euro per kilo. Het verschil telt op.
3. Tomaten van de kas in de winter, maar ook zomergewoontes doorgetrokken naar november. Wie gewend raakt aan goedkope zomertomaten en die gewoonte niet loslaat in het najaar, betaalt plots weer 3 euro per 500 gram voor slappe kastomaten. Dat is een val voor later, maar het begint nu met de goede reflexen aanleren.
Het maandoverzicht: wat is goedkoop van juni tot augustus?
Dit is de gouden periode voor seizoensgroenten goedkoper boodschappen doen. Ruwweg het aanbod:
- Juni: aardbeien, courgette, sla, komkommer, doperwten, radijs, spinazie, bloemkool
- Juli: tomaten (Belgisch, eindelijk), bonen, courgette blijft goedkoop, frambozen, pruimen, bramen, mais
- Augustus: paprika (nu wél lokaal), prei, aubergine, perziken, nectarines, meloen, appelen (vroege rassen)
De prijsbandbreedte? Reken in het hoogseizoen op 30 tot 50% goedkoper dan dezelfde groente of hetzelfde fruit buiten het seizoen. Dat klinkt als marketing, maar het klopt aan de kassa.
De berekening: wat scheelt het per maand?
Ons gezin van vier koopt wekelijks voor gemiddeld 28 à 32 euro aan groente en fruit wanneer ze niet op seizoen letten (jaar-rond-assortiment, veel import). Dat is 110 à 130 euro per maand.
Datzelfde gezin dat 80% van zijn aankopen afstemt op wat nu echt in het seizoen is, betaalt gemiddeld 18 à 22 euro per week. Dat is 72 à 88 euro per maand. Het verschil: 35 tot 45 euro per maand. Geen theorie, maar gewoon wat er in de tas zit en wat er van de rekening afgaat.
Over de hele zomer (juni, juli, augustus): een besparing van 100 tot 130 euro voor een gezin van vier. Dat is een weekend weg, schoolmateriaal voor de kinderen of gewoon een dikke buffer op de spaarrekening.
Markt, supermarkt of rechtstreeks bij de boer?
De goedkoopste optie verschilt per situatie:
In een stad als Gent, Leuven of Antwerpen is de weekmarkt vaak 20 à 30% goedkoper dan de supermarkt voor hetzelfde seizoensproduct. Koop je aan het einde van de markt (laatste halfuur), dan gooit de standhouder soms producten bij voor dezelfde prijs.
Op het platteland of in de Kempen, de Westhoek of de polders vind je meer hoevewinkelverkoop en groentepakketten rechtstreeks bij telers. Hier bespaar je tot 40% ten opzichte van de supermarkt, zeker als je bereid bent een doos courgettes of tomaten per week af te nemen. Een abonnement op een groentepakket kost gemiddeld 20 à 25 euro per week voor een gezin, inclusief bezorging bij sommige aanbieders.
De supermarkt is handig maar zelden het goedkoopst voor vers seizoensproduct. Gebruik hem als aanvulling, niet als vertrekpunt voor je seizoensinkopen.
Valkuil: wanneer is seizoensgroente in de super toch niet goedkoper?
Dit is belangrijk. Niet alles wat in het seizoen is, staat ook goedkoop in het schap. Drie signalen om op te letten:
- Het product staat prominent uitgestald met een nieuw etiket, maar het herkomstland op de sticker is Marokko, Spanje of Peru. Dan is het geen Belgisch seizoensproduct, ook al is het zomer.
- De prijs is niet gedaald ten opzichte van een maand geleden. Dat kan betekenen dat de supermarkt zijn marge verhoogt nu de vraag groot is, of dat het toch een importproduct is.
- Snijtomaten, cherrytomaten in een plastic bakje: bijna altijd kasproducten, ook in de zomer. Koop losse tomaten of tomaten met het herkomstlabel ‘België’ of ‘Limburg’.
Praktisch weekschema voor maximale besparing in juni
Zo pak je het slim aan zonder uren in de keuken te staan of producten te laten rotten:
Zaterdag of zondag: Naar de markt voor het grote seizoenswerk. Koop courgette, sla, aardbeien en komkommer voor de hele week. Reken op 12 à 15 euro voor het verse deel van de week.
Dinsdag of woensdag: Aanvulling in de supermarkt voor wat op is (fruit, brood, zuivel). Koop hier geen groente tenzij je een duidelijke seizoensaanbieding ziet met Belgische herkomst.
Verwerking: Courgette blijft makkelijk een week in de koelkast. Sla droog bewaren in een doek: drie à vier dagen goed. Aardbeien het snelst verwerken, bij voorkeur dag één en twee. Vries de rest in voor smoothies of desserts, dan verspil je niets.
Dit schema kost je minder dan twee boodschappenmomenten per week en voorkomt dat je halverwege de week naar de supermarkt moet voor dure losse producten.
De eindsom: drie maanden zomer, concreet bedrag
Een gezin van vier dat van juni tot augustus bewust kiest voor seizoensgroenten en -fruit, spaart realistisch gezien 100 tot 130 euro uit. Doe je dat jaar na jaar, dan loopt het op. Maar het begint nu, in de tweede helft van juni, wanneer het aanbod echt piekt en de prijzen dalen. De vraag is niet óf je dit kunt doen, maar wanneer je ermee begint. Het antwoord is: dit weekend, op de markt, met een lege tas en een open blik op wat er ligt.
Seizoensgroenten kopen is geen dieettrend of duurzaamheidsproject, het is gewoon rekenen. Een gezin van vier kan makkelijk 100 euro of meer per maand besparen door consequent te kiezen voor wat er nu groeit. Ga naar de markt, kijk op de herkomststicker en vervang dure importproducten door lokale alternatieven die volop beschikbaar zijn. De courgettes liggen te wachten.
